BİLİMSEL BİR PROJE NASIL HAZIRLANIR?

Projeler, öğrencileri araştırmaya yöneltmek, çevrelerinde meydana gelen problemlere karşı duyarlılıklarını artırmak, araştırma bilinci kazandırmak, teşvik etmek ve bu konularda kabiliyetli olan öğrencileri tespit etmek amacıyla yapılan bilimsel çalışmalardır. Şuanda ülkemizde proje yarışmaları TÜBİTAK tarafından yapılmaktadır. Bunun yanı sıra bazı özel kuruluşlar da ( İstanbul Fatih Koleji, MEF Kurumları, çeşitli belediyelerin özellikle Çevreyle alakalı yarışmaları ) çeşitli proje yarışmaları düzenlemektedirler. Projeler genellikle; Bilgisayar, Biyoloji, Matematik, Fizik, Kimya ve Çevre alanlarında yapılmaktadır.

Hazırlanan projelerde başarılı olmada şu esaslar dikkate alınır: Projeyi hazırlayan kişilerin sunumu, proje konusunun orijinalliği , proje metninin düzenli hazırlanması, uygulanabilirliği, ekonomik oluşu ve bilimsellik başarılı olma açısından çok önemlidir.

Yapılan proje hakkında bir proje raporu hazırlanır. Bu rapor proje hakkında bilgi vermeli ve benzer projelere ışık tutmalıdır. Rapor bilimsel bir kaynak olduğundan doğruluk temel esastır.

Bir proje raporu şu kısımlardan oluşur.

a) Projenin amacı: Kısaca projeyi niçin yaptığımızı yazılır.

b) Giriş: Bu kısımda çalıştığınız konuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalar araştırılır. Sonuçları çıkarılır ve incelenir. Metotları tespit edilir. Bir tür literatür özeti çıkarılıp proje konusu tanıtılır. İyi bir giriş projeye, bilimsellik ve ilgi kazandırır. Bu yüzden giriş için iyi araştırma yapmak ve sağlam kaynaklar kullanılmalıdır.

c) Materyal ve Metot: Proje çalışmasının nasıl yapıldığı hangi tekniklerin kullanıldığı, hangi araç ve gereçlerin kullanıldığı bu kısımda belirtilmelidir. Çünkü proje de materyal seçimi ve kullanılan teknik bilimselliğin bir ifadesidir.

d) Sonuç ve tartışma: Çalışma sonunda elde edilen sonuçlar düzenli bir şekilde toplanmalıdır. Özellikle, grafikler, tablolar, şekiller ve resimler kullanmak verilerin açıkça ifade edilmesi için çok önemlidir. Sonuçların çıkma sebepleri ve bu sonuçların daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırılması yapılmalıdır. Bunun nedenleri açıkça ifade edilmelidir. Sonuç kısmında projenin yorumu da yapılmalı ve yeni projelere ışık tutması sağlanmalıdır.



e) Kaynakça: Projenin bilimsellik kazanmasında ve doğruluğunda kullanılan kaynakların verilmesi temel esaslardandır. Bunlar verilirken literatür verme kuralına uygun olarak yazılmalıdır.

Örnek:
DEMİRSOY, A. (1992) : “Yaşamın Temel Kuralları Cilt 1 Kısım 1”; Hacattepe Üniversitesi Yayınları, ANKARA.
DEMİRTAŞ, M. (2003) : “ ÖSS Biyoloji Deneme Sınavları ” Özel Samanyolu Eğitim Kurumları Yayınları, ANKARA.
şeklinde yazılmalıdır.

f) Teşekkür: Bu kısmada çalışmalar esnasında yardımcı olan kişi, kurum veya kurumlara teşekkür edilmelidir.

g) Proje özeti: Proje bittikten sonra yarışmalar göndermek amacı ile bir proje özeti hazırlanır. Bu proje tanıtan kısa bir bilgidir. Bunda projenin adı, kısaca amacı ve hedefi belirtilmelidir. Proje özeti 120 kelimeyi geçmemelidir. Proje özeti gönderildikten sonra eğer kabul alırsa bu durumda projenin tam bir metni ile yarışmaya gidilir.

ÖRNEK BİR PROJE ÖZETİ:

PROJE ADI: İNSANDAKİ SICAKLIĞI HİSSETME MEKANİZMASININ FİZİKSEL OLARAK MODELLENMESİ

ABDÜLCELİL ACAR UMUT ESER

ANKARA ÖZEL SAMANYOLU FEN LİSESİ

PROJE ÖZETİ

Uzun bir süre aynı ortamda kalan iki cismin sıcaklıkları aynıdır. Bu iki cisim farklı ise dokunarak bunların sıcaklıklarını farklı algılarız. Oda sıcaklığında metallerin tahtalardan daha soğuk algılandığını fark etmişsinizdir.

Karmaşık diferansiyel denklemlerle çözülen bu olayı basitleştirilmiş modellerle açıkladık. Teorik sonucumuzu desteklemek amacı ile bir deney tasarladık. İnsanlardan 300 oC'de bulunan demir ile 250 oC'de bulunan tahtadan hangisinin daha sıcak olduğunu dokunarak söylemelerini istedik. Sonuç hesapladığımız gibi tahtanın daha sıcak hissedilmesiydi.

İnsan vücudunu işleyişini fiziksel ve matematiksel yöntemler kullanarak anlamaya çalışmak son yıllarda bilim çevrelerinde oldukça ilgi çekmekte. Klasik tıp ve biyoloji yöntemleri ile çözüm bulunamayan bir çok hastalık ve problemin çözümü bu gün bu problemlere kendi yaklaşım ve düşüncelerini uygulayan fizikçiler ve matematikçiler tarafından bulunmakta. Bizde bu yolda öncü bir çalışma yaptığımız inancındayız.

Not: Şu da unutulmamalıdır ki; Tubitak proje yarışmalarında dereceye giren projeleri yapan öğrencilere ÖSS’de proje alanı ile ilgili bölümleri tercih ederken ek puan verilir.

Murat DEMİRTAŞ
Biyoloji Zümre Başkanı

Murat Demirtaş
Biyoloji Öğretmeni