|
BOŞALTIM SİSTEMLERİ

Metabolizma sonucu hücrelerden oluşan zararlı,yararsız ve gereksiz olan
mad. Boşaltım Maddesi, bu mad. dışarı atılmasına Boşaltım, boşaltım
yapmaya yarayan sisteme Boşaltım Sistemi denir.
Canlılar yaşadıkları yer ve ortamla ilişkili olarak boşaltım yapmak için
farklı adaptasyonlar kazanmıştır.
BOŞALTIMLA ATILAN MADDELER
Proteinlerin yıkılması sonucu ortaya (Üre,Ürik Asit ve Amonyak) çıkar.
Hemoglobinin yıkılması için safra gereklidir.
Ayrıca Reçine,Yağ ve Mumsu maddelerde birer boşaltım maddesi olarak
sayılır.
HOMEOSTASİ VE BOŞALTIM
Canlı, yaşayabilmesi için sürekli olarak dışarıdan besin,oksijen gibi
bazı mad. almak ve hücrelerde oluşan artıkları sürekli olarak dışarıya
atmak zorundadırlar.
Homeostasinin yaşayabilmesi için mutlaka “iç çevrenin belli sınırlar
içinde tutulması” gerekir.
Homeostasinin Korunması: Sinir,solunum, endokrin,dolaşım ve boşaltım
sistemleriyle sağlanır.
BİR HÜCRELİDE BOŞALTIM
Hücreye madde giriş ve çıkışı hücre zarından sağlanır. Hücrede oluşan
boşaltım maddeleri de hücre zarından atılır.
Boşaltım mad. atılması çoğunda Osmos ve Difüzyon ile hücre zarından
olur.
Tatlı suda yaşayan bir hücrelide ise Kontraktil Koful sayesinde
sağlanır.
Kontraktil Koful‘un Görevi: Hücreye giren fazla suyun atılmasını sağlar.
Bu olay ATP ‘den enerji harcanarak gerçekleşir.
BİTKİLERDE BOŞALTIM
Bitkilerde özelleşmiş bir boşaltım sistemi yoktur. Boşaltım su bitkileri
ile yosunlardan doğrudan Difüzyonla olur.
Karada yaşayan bitkilerde Oksijen ve Karbondioksit şeklinde; Su ise
buhar halinde Stomalardan dışarı atılır.
Suyun gaz halinde atılmasına TERLEME denir.
Bazı bitkilerde hidatod adı verilen açıklıklardan dışarı atılır.
Damlama su ile birlikte madensel tuzların atılmasını sağlar.
HAYVANLARDA BOŞALTIM
Sünger ve Sölenterlerde özel bir boşaltım sistemi yoktur. Bunlarda
boşaltım Difüzyonla sağlanır.
Yassı Solucanların bir örneği olan planaria da boşlatım organı olarak
Alev Hücreleri bulunur.
Alev Hücrelerinin Esas Görevi: Vücudun su dengesini korumaktır.
Karbondioksit ve Amonyak gibi artık mad. vücut yüzeyi ile atılır.
Toprak Solucanlarında boşaltım organı Nefridiyum’lardır.
Eklem Bacaklılarda; böceklerde boşaltım Malpigi Tüpleri ile yapılır.
*** Omurgasızlarda boşaltım mad. vücut boşluğundan, omurgalılarda ise
kandan alınır.
Omurgalılarda boşaltım organı böbreklerdir. Böbrekler Pronefroz,Mezonefroz
ve Metanefroz olmak üzere 3 çeşittir.
Pronefroz Böbrek: Balık ve kurbağaların embriyo evreleri ile
köpekbalıklarında görülür.
Mezonefroz Böbrek: Balık ve kurbağaların erginleri ile sürüngen,kuş ve
memelilerin embriyolarında görülür.
Metanefroz Böbrek: Sürüngen,kul ve memelilerin erginlerinde görülür. En
Gelişmiş böbrek tipidir.
SU VE KARA HAYVANLARINDA BOŞALTIMLA İLGİLİ ADAPTASYONLAR
Amonyak hücreler için çok zehirlidir. Üre daha az zehirli,Ürik Asit çok
az zehirlidir.
Tatlı Suda Yaşayan Canlıların En Büyük Sorunu: Hücrelerin aşırı derecede
su almasıdır.
Tuzlu Suda Yaşayan Canlıların En Büyük Sorunu: Aşırı su
kaybıdır.Organizmanın suyunu koruması, ayrıca hücrelere giren tuzun
atılması gerekir.
BÖBREĞİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ
Böbrekler doku sıvılarındaki su ve tuz miktarını düzenler. İhtiyaca göre
ya daha çok su ve tuz atarak veya tutarak iç ortamı belli sınırlar
içinde korurlar. Eğer tuz yoğunluğu aşırı ise böbrekler su ve tuz
dengesini koruyamaz.
|
> Anahtar Kelimeler:
Böbrek Nedir,
Böbreklerin Yapısı ve İşlevi Nedir,
Böbreklerin Görevleri Nedir,
İnsanlarda Boşaltım Nasıldır,
Nefron Nedir,
Nefronun Yapısı Nasıldır,
Süzülme Nedir,
Geri
Emilim Nedir,
İnsanda Boşaltım Sistemi Nasıldır,
Boşaltım Sisteminin
İşlevleri Nedir,
Boşaltım Sisteminin Diğer Sistemlerle İlişkisi
Nasıldır,
Boşaltım Sistemini Oluşturan Organlar Nedir,
Böbrekler
Nedir,
Böbreğin Yapısı Nedir,
Nefron Nedir,
Böbreklerin
İşlevleri Nedir,
Süzme İşlevi Nedir,
Geri Emme İşlevi Nedir,
Düzenleyici İşlev Nedir,
Boşaltım Sistemi Hastalıkları Nedir,
Üremi Nedir,
Nefrit Nedir,
Böbrek Taşları Nedir,
Albumin
Hastalığı Nedir,
Böbrek Düşüklüğü Nedir,
Böbrek Yetmezliği
Nedir,
Böbrek Veremi Nedir,
İdrar Torbası İltihaplanması Nedir,
Böbrek İltihaplanması Nedir,
Ürik Asit Nedir,
Alantoin Nedir,
Alantoik Asit Nedir,
Üre Nedir,
Amonyak Nedir,
Bir Hücrelilerde
Boşaltım Nasıldır,
Bitkilerde Boşaltım Nasıldır,
Omurgasızlarda
Boşaltım Nasıldır,
Omurgalılarda Boşaltım Nasıldır,
Pronefroz
Böbrek Nedir,
Mezonefroz Böbrek Nedir,
Metanefroz Böbrek Nedir... |
|