|
EBU'L HASAN EL-MAVERDİ
(İS. 972 - 1058)

Ebu'l Hasan Ali İbn Muhammed İbn Habib el-Maverdi MS. 972'de Basra'da
doğdu. Temel eğitimini tamamladıktan sonra, ilk olarak hukukçu
Ebu'l-Vahit el-Simari'den Fıkıh (İslam kamu hukuku) öğrendiği Basra'da
öğrenim gördü. Sonra Şeyh Abdülhamid ve Abdullah el-Baki himayesinde
ileri çalışmaları için Bağdat'a gitti. Kamu hukuk, ahlak, siyaset bilim
ve edebiyat alanındaki uzmanlığı ona saygın bir kariyer sağlamada çok
yararlı oldu. Kadı (Hakim) olarak ilk tayin edilmesinden sonra, giderek
daha yüksek memuriyetlere terfi ettirildi ve sonunda Bağdat'ta Baş
kadılığa terfi etti. Abbasi Halifesi El-Kaim bi Emrullah onu gezici
büyükelçisi olarak atadı ve özel görevlerin başkanı olarak bir çok
ülkeye gönderdi. Bu sıfatla, Abbasi Halifeliğinin çöküşü ve Büveyiler ve
Selçukluların artan güçleri arasında uyumlu ilişkiler tesis etmede bir
anahtar rol oynadı. Zamanın bir çok Sultanından zengin hediyeler ve
övgüler aldı. Büveyhiler tarafından ele geçirildiğinde halen
Bağdat'taydı.
El-Maverdi MS. 1058'de öldü.
El-Maverdi büyük bir hukukçu, muhaddit, sosyolog ve Siyaset Biliminde
bir uzman idi. Fıkıh okulunda bir hukukçuydu ve kamu hukukunun
prensipler üzerine kitabı El-Havi çok ünlü olarak kabul edilir.
Siyaset bilimine ve sosyolojiye katkıları, en ünlüleri
Kitabü'l-Ahkamü's-Sultaniye, Kanunü'l-Vezereh, ve Kitab Nasihatü'l-Mülk
olan çok sayıda muazzam kitabını kapsamakatadır. Kitaplar siyaset
biliminin prensiplerini, halifelerin, başbakanların, diğer bakanların
görev ve fonksiyonlarına, devlet ve halkın çeşitli unsurları arasındaki
ilişkilere, devleti güçlendirmek için ve savaşta zafer kazanmak için
önlemlere özel bir referans ile, ele almaktadır. Bu kitapların ikisi,
El-Ahkamü's-Sultaniye ve Kanunü'l-Vezereh, yayınlanmış ve çeşitli
dillere tercüme edilmiştir. Siyaset biliminde 'Gereklilik Doktrini'nin
yazarı / destekçisi olarak kabul edilir. Bu yüzden güçlü bir halifeliğin
taraftarı olmuş ve kaos yaratmaya eğilimli olan, Valilere tanınan
sınırsız yetkilerden vazgeçirmeye çalışmıştır. Öte yandan, halifelerin
seçimi, seçmenlerin özellikleri, şeflerin aralarında entelektüellik
seviyesi ve karakterinin saflığının derecesine göre atanması için açık
prensipler ortaya koymuştur.
Ahlak biliminde, konu üzerinde geniş ölçüde popüler bir kitap olan ve
bazı İslam ülkelerinde halen okutulan Kitab Edebi'd-Dünya ve'd-Din'i
yazdı.
El-Maverdi, orta çağda siyaset bilimindeki en ünlü düşünürlerden birisi
olarak kabul edilir. Onun özgün katkıları, sosyoloji ile birlikte, daha
sonra İbn Haldun tarafından geliştirilen bu bilimin gelişimini
etkilemiştir.
|