|
VÜCUDUMUZ ISISINI NASIL
AYARLIYOR?

" Vücudumuzun ısısını korumasına kış aylarında üzerimize giysiler giyerek
biz yardımcı oluyoruz ama sıcak yaz aylarında üzerimizde çıkaracak bir
şey kalmayınca vücudumuz ısısını nasıl ayarlıyor? Sıcak yaz aylarında
vücudumuz ısısını terleme yolu ile koruyor ve ayarlıyor. Beynimizde
terlemeyi düzenleyen özel bir bez var. Adı da ‘hipotalamus’. Ayrıca
derimizin altında yumak görünümlü 2 milyon ter bezi ve bu bezlerin her
santimetrekaresinde 400 ince kanal var. Çevre ısısının artması ile beyin, ciltteki ter bezlerini uyarır. Bu ter
bezleri de ince kanallar vasıtası ile, deri üzerine gözle görülemeyecek
kadar az bir sıvı salgılarlar. Cilt üzerine çıkan bu sıvı buharlaşırken
vücudun ısısını da alır. Aynen esen bir akşam rüzgarından, serinletici
bir fandan veya kapı önüne dökülen bir sudan sonra duyulan serinlik
hissi gibi cilt soğur. Gözle görülen ve görülmeyen olmak üzere iki çeşit terleme vardır. Nefes
verirken bile terleriz.
Bu arada çıkan su buharı gözle görülmez. Diğeri
de yüzümüzde, ensemizde ve özellikle koltuk altlarımızda yoğun olarak
bulunan ter bezlerinin salgıları sonucu oluşan terlemelerdir. Böylece
vücudumuzun bir şekilde soğuması sağlanmış olur. Aynı çevre ısısında
bazıları rahatsız olur ve aşırı terlerken, bazıları da bir rahatsızlık
belirtisi göstermez, hallerinden memnun otururlar. Kimileri sıcak yaz günlerini severken, kimileri de kapalı, puslu kış
günlerini sever. Peki, bunun tıbbi bir açıklaması var mıdır acaba? Tıbbi
değilse bile basit bir açıklaması vardır. Her insanın vücut ısısı, daha
doğrusu önceden ayarlanmış ortalama vücut ısısı aynı değildir. Vücudu 36
dereceye ayarlanmış bir insan, 38 dereceye ayarlanmış bir insana göre,
çevresindeki sıcaklık yükselmelerine daha hassastır. Terleme ve dolaşım
sistemlerinin termostat düğmesi daha düşük derecelere ayarlanmış
insanlar, düşük çevre sıcaklıklarında kendilerini daha rahat
hissederler. "
Vücut Sıcaklığının Düzenlenmesi
Vücut faaliyetlerinin kontrollü oluşu ve vücudun tümüyle düzen içinde
çalışması hâline homeostazi denir. Homeostazi olayı ile vücut sıcaklığı,
kandaki su, madensel tuz, karbon dioksit ve üre yoğunluğu kontrol
altında tutulur. Enzimlerin en iyi çalıştığı sıcaklık olan 370C normal
vücut sıcaklığıdır.
Vücut sıcaklığı çok artarsa:
Deri yüzeyine kan akışı artar.
Terleme olayı artar. Böylece buharlaşma yoluyla vücut serinletilir.
Deri yüzeyindeki kıllar yatay konuma gelir.
Vücut sıcaklığı çok azalırsa :
Deri yüzeyine kan akışı azalır.
Kaslar titreme hareketi yaparak ısı üretir.
Deri yüzeyindeki kıllar dikleşir, daha fazla ısı kaybına engel olur.
Çok sıcak havalarda terlemeyle birlikte su ve mineral kaybı meydana
gelir. Kaybettiğimiz minerallerin yerine konabilmesi için yeterli
miktarda su ve besin maddeleri tüketilmelidir.
Zehirli Atık Ürünlerin Atılması
Solunum sonucu oluşan karbon dioksit gazı zehirli bir maddedir. Soluk
verdiğimiz zaman karbon dioksit gazını dışarı atarız. Amino asitler
parçalanmaları sonucu karaciğerde üretilen üre zehirli bir maddedir. Kan
yolu ile böbreklere taşınan üre gibi atıklar idrara katılır. İdrar
atılmak üzere idrar kesesinde biriktirilerek dışarı atılır. Damarlardaki
kan, kan basıncıyla böbrekteki tüpcüklere geçer.Sonra glikoz ve madensel
tuzlar gibi yararlı maddeler geri emilerek kana geçer. Geriye kalan
maddeler oluşturur. Süzülme sırasında bazı maddeler ( örneğin; glikoz,
madensel tuzlar gibi ) tekrar emilir ve kana geçer. İdrar içinde üre, su
ve madensel tuzlar bulunur. İdrar içinde protein bulunmaz. Çünkü
protein molekülleri kandan süzülemeyecek kadar büyüktür. İdrar içinde
glikoz da bulunmaz. Çünkü glikoz böbreklerde tekrar emilerek kana geçer.
İdrarda protein görülmesi böbrek rahatsızlığını gösterir. İdrarda glikoz
olması ise şeker hastalığının göstergesidir. İdrarın yoğunluğu kandaki
su miktarına bağlıdır. Dolayısıyla havanın sıcak olduğu günlerde terleme
ile su kaybı fazla olacağından daha az miktarda idrar üretilir.
|
> Anahtar Kelimeler:
Bunları Biliyor Musunuz,
İnsan Sesi Nasıl Oluşur,
Bebeklerin Göz Renkleri Neden Değişir,
Çay Hakkında Bilmedikleriniz Nedir,
Gökyüzü Neden Mavidir,
En
Büyük Kuş Hangisidir,
Boğazımız Nasıl Çalışır,
Gözyaşı
Ne İşe Yarar,
Dünya’da En Hızlı Uçan Kuş Hangisidir,
Neden Banyo Yapınca Derimiz Buruşur,
Yumurtanın Niçin Bir Tarafı Yuvarlak,
Diğer Tarafı Sivridir,
Fil ve Sinek Nedir,
Çekirgeler Hakkında Bilmedikleriniz Nedir,
Güneş Ne Kadar Sıcaktır,
Karıncaları Tanıyor Musunuz,
Dişlerimizi Tanıyalım,
Kuş Deyip Geçmeyin,
13 Sayısı Neden Uğursuzdur,
Erkek ve Kadının Vücut Farkları Nedir,
Deniz
Neden Mavidir,
Zemzem Suyu Hakkında Bilinmeyenler Nedir,
Uyurken Beynimizde Neler Oluyor,
Damarlarımız Neden Mavidir,
Sualtında Nefes Almak Nedir,
Yumurta Hakkında Bilmedikleriniz Nedir,
Sivrisinekler İnsanı Neden Sokar,
Gözler Neden Farklı Renktedir,
Yirmi Yaş Dişi Neden Geç Çıkar,
Suyun Altında Niçin Bulanık Görürüz,
Bulutlar Nasıl Oluşur,
Gökkuşağı Neden Yuvarlaktır,
Sonbaharda Yapraklar Niçin Sararır,
Vücudumuz Isısını Nasıl Ayarlıyor,
Kuş
Tüylerinin Yapısı Nasıldır,
Tüycükler ve Çengeller Nedir,
Tüy Tipleri
Nedir... |
|