Mantarlar Alemi Özellikleri Nelerdir?

Mantarlar, ökaryot hücre yapısına sahip olan tüketici organizmadır. Mantarlar maya mantarları, küf mantarları ve şapkalı mantarlar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Maya mantarları tek hücreli, diğerleri ise çok hücreli organizmalardır. Yapıları hif adı verilen iplikçiklerden oluşmuştur. Hiflerin bir araya gelerek oluşturdukları yapıya ise miselyum denir. Genellikle kitin yapılı hücre çeperine sahiptir. Mantarlar, glikojen depo etmesi ve tüketici olarak beslenmesi nedeniyle hayvanlara; aktif hareket edemediği için de bitkilere benzer. Şapkalı mantarların bazıları besin değeri olan canlılardır. Ancak bazıları da besin olarak tüketildiğinde zehirlenmelere neden olabilir.

Mantar çeşitleri

Mantar çeşitleri

Eşeysiz ve eşeyli olarak üreyebilmesine rağmen mantarlarda, sporlarla ve tomurcuklanma ile gerçekleşen eşeysiz üreme daha çok görülür. Mantarlar, kloroplast ve diğer plastitlere sahip olmadığı için fotosentez yapamaz ve bu nedenle parazit ya da çürükçül olarak beslenir.

Mantarların doğadaki en önemli fonksiyonu ayrıştırıcı olmasıdır. Ayrıştırıcı mantarlar, sahip olduğu sindirim enzimlerini ölü bitki ve hayvan dokularının üzerine bırakarak, bu dokulardaki organik maddelerin yapı taşlarına kadar parçalanmasını sağlar. Daha sonra bu yapı taşlarını absorbe ederek beslenir. Parazit mantarlar ise insanlarda, hayvanlarda ve bitkilerde çeşitli hastalıklara yol açar.

Örneğin Pneumocystis carinii (Pünomosistis karini) adlı parazit mantar, insanlarda çok tehlikeli akciğer enfeksiyonlarına yol açar. Puccinia graminis (Puksinia gıraminis) ise tahıl grubu bitkilerin yapraklarında pas hastalığına neden olur. Mantarlar ayrıca hem siyanobakterilerle hem de yeşil alglerle liken adı verilen ortak yaşam birliği oluşturabilir.

Likenler nemli ortamlarda yaşar. Likenlerde mantar, topraktan sağladığı suyla alg için nem gereksinimini sağlarken; alg de fotosentez sonunda ürettiği organik bileşiklerle mantarın besin gereksinimini karşılar. İki farklı canlı türünün karşılıklı faydalanma esasına göre oluşturduğu bu tip ortak yaşam birliğine mutualizm adı verilir.

Ayrıştırıcı mantar

Ayrıştırıcı mantar

Liken birlikteliği

Liken birlikteliği

Küfler ve mayalar da faydalı ve zararlı türleri olan mantar çeşididir. Örneğin peynir küfünden penisilin adı verilen bir antibiyotik üretilmektedir. Ekmek küfü ise bozulmaya neden olur.

Ekmek küfü

Ekmek küfü

Asklı mantarlardan (Ascomycetes, Askomisetes) olan mayalar da gıda endüstrisi için önemlidir. Özellikle ekmek hamuru ve alkol yapımında bu mantarlardan faydalanılır.

İlginizi Çekebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir