Mitoz Nedir, Özellikleri Nelerdir?

Eşlenmiş kromozomun yapısı
Eşlenmiş kromozomun yapısı

Bir hücrenin genetik bilgisini içeren DNA’ya genom adı verilir. Prokaryot hücrelerin genomu halkasal yapıda bir DNA’dan oluşur.

Ökaryot hücreler ise birden fazla doğrusal DNA’dan oluşmaktadır. Ökaryot bir hücredeki DNA’nın toplam uzunluğu çok fazladır. Örneğin bir insan hücresi yaklaşık 2 metre boyunda bir DNA içerir. Ancak DNA, hücre çekirdeğinin içinde kıvrılarak bir yumak şeklinde bulunduğundan insan hücresinin içinde kapladığı alan azdır.

Hücre çekirdeğinde bulunan kalıtım maddesi (DNA), hücre bölünme aşamasında değilken dağınık, ipliksi ve yumak şeklindedir. Bu yumak şeklindeki ipliksi yapıya kromatin ağı denir. Hücre bölünme evresine girmeden önce DNA kendini eşler. Eşlemeden sonra kromatin iplikler yoğunlaşarak kısalıp kalınlaşır ve kromozomlara dönüşür. Kromozom oluşumu sayesinde DNA yavru hücrelere hatasız ve eksiksiz bir şekilde dağıtılır.

Eşlenmiş kromozomun yapısı
Eşlenmiş kromozomun yapısı

Kromozom, DNA eşlenmesinden dolayı birbirinin aynısı olan iki parçadan oluşur. Bu parçaların her birine kromatit denir. Bu kromatitler aynı DNA’ları bulundurduğu için kardeş kromatitler olarak adlandırılır. Kardeş kromotitleri bir arada tutan kısma sentromer denir. Sentromerlerin üzerinde bulunan, genellikle protein yapılı olan özelleşmiş bölgelere kinetokor denir. Kinetokorlar hücre bölünmeleri sırasında iğ ipliklerinin tutunduğu bölgelerdir.

Kromozomlar, çoğu hücrede çiftler hâlinde bulunur. Bu kromozomların büyüklükleri ve sentromer konumları aynıdır. Aynı karekterleri kontrol eden genlere sahiptir. Bu kromozomlara homolog kromozomlar denir. İnsan vücut hücrelerinde 46 kromozom bulunur. Bu kromozomların 23’ü anneden, 23’ü babadan gelir.

Homolog kromozomlar ve kardeş kromatitler
Homolog kromozomlar ve kardeş kromatitler

Kromozomları çiftler hâlinde (iki takım) bulunduran hücrelere diploit hücre denir ve 2n ile gösterilir. Kromozomları çiftler hâlinde bulundurmayan (tek takım) hücrelere ise haploit hücre denir ve n ile gösterilir. İnsanın üreme hücreleri haploitken vücut hücreleri diploittir. Örneğin diploit kromozom sayısı insanın vücut hücrelerinde 2n = 46, sirke sineğinde 2n = 8, ayçiçeğinde 2n = 34; haploit kromozom sayısı insan üreme hücrelerinde n = 23, sirke sineğinde n = 4, ayçiçeğinde n = 17’dir. Kromozom sayısı canlının türüne göre değişir. Aynı türdeki sağlıklı bireylerin kromozom sayısı aynıdır. Ancak aynı sayıda kromozom taşıyan tüm canlılar aynı türden olmayabilir.

Örneğin insanlar gibi kurtbağrı bitkisi ve siyah moli balığı da 46 kromozom taşır. Bu üç canlı farklı türdendir. Kromozom sayısının çok ya da az olması canlının gelişmişliği ile ilişkilendirilmez . Gelişmişliği kromozomlar üzerindeki genler belirler.

Canlı türleri ve kromozom sayıları
Canlı türleri ve kromozom sayıları

Hücrenin hayatı sırasında gerçekleşen metabolik olaylar arasında çok etkili bir haberleşme sistemi vardır. Bu sistem “sinyal iletim sistemi” olarak bilinir. İki hücre bölünmesi arasındaki dönem hücre döngüsü olarak adlandırılır. Mitoz, hücre döngüsünün sadece bir kısmını kapsar. Hücre döngüsü; interfaz, çekirdek bölünmesi (karyokinez) ve sitoplazma bölünmesi (sitokinez) evrelerini kapsar.

1 yorum

  1. E2 = p2c2+m2c4 (Hareket halinde olan veya kütlesiz parçacıklar için Einstein denklemi)
    Eşitliğin sağ tarafındaki üsleri oluşturan ve 22 ve 24 ve rakamlarını topladığımızda 46 sayısını elde ederiz. İnsanın kromozom sayısı ise 46’dır. 22’si çift otozom kromozomdur. Bu da bize ispat etmektedir ki insan yoğunlaşarak maddeleşmiş bir enerjiden ibarettir.
    Kromozomlu DNA’ların üzerinde de GEN adı verilen belirli bölgelerde genetik yapı şifrelenmiştir. Kromozom sayıları 2n ile gösterilir. Bu, canlıdaki mevcut kromozomun yarısının anneden ve yarısının da babadan geldiğini ifade etmektedir.
    2n = 46 n = 23 = (22+24)\2’dir.

    22*24 = 528 5*28 =140
    140+2 (2n) Solucan = 142 1*42 = 42 = (2n) Maymun ve Buğday
    140+8 (2n) Sirke Sineği = 148 1*48 = 48 (2n) Erik ve Patates
    14*8 = 112 1*12 = 12 (2n) Sinek ve Pirinç
    (1*12)+(11*2) = 34 (2n) Ayçiçeği
    (1*48)+(14*8) = 160 1*60 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    140+12 (2n) Sinek ve Pirinç = 152
    (1*52)+(15*2) = 82 8*2 = 16 (2n) Soğan ve Güvercin
    140+14 (2n) Çekirge = 154 1*54 = 54 5*4 = 20 (2n) Mısır
    15*4 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    (1*54)+(15*4) = 114 1*14 = 14 (2n) Çekirge
    140+16 (2n) = 156 (1*56)+(15*6) = 146 1*46 = 46 (2n) İnsan ve Kurt Bağrı Bitkisi, Moli Balığı
    140+20 (2n) Mısır = 160 1*60 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    140+24 (2n) Domates = 164 1*64 = 64 (2n) At
    16*4 = 64 (2n) At
    (1*64)+(16*4) = 128 (1*28)+(12*8) = 124 1*24 = 24 (2n) Domates
    12*4 = 48 (2n) Erik ve Patates
    (1*24)+(12*4) = 72 7*2 = 14 (2n) Çekirge
    140+34 (2n) Ayçiçeği = 174 17*4 = 68 6*8 = 48 (2n) Erik ve Patates
    (1*74)+(17*4) = 142 1*42 = 42 (2n) Maymun ve Buğday
    140+38 (2n) Kedi = 178 1*78 = 78 (2n) Köpek
    17*8 = 136 (1*36)+(13*6) = 114 1*14 = 14 (2n) Çekirge
    (1*78)+(17*8) = 214 (2*14)+(21*4) = 112 1*12 = 12 (2n) Sinek ve Pirinç
    140+42 (2n) Maymun ve Buğday = 182 1*8*2 = 16 (2n) Soğan ve Güvercin
    (1*82)+(18*2) = 118 (1*18)+(11*8) = 106 10*6 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    140+46 (2n) İnsan ve Kurt Bağrı Bitkisi, Moli Balığı = 186 1*8*6 = 48 Erik ve Patates
    (1*86)+(18*6) = 194 1*94 = 94 (2n) Deniz Yıldızı
    19*4 = 76 7*6 = 42 (2n) Maymun ve Buğday
    (1*94)+(19*4) = 170 1*70 = 70 (2n) Deve
    140+48 (2n) Erik ve Patates = 188 1*8*8 = 64 (2n) At
    6*4 = 24 (2n) Domates
    (1*88)+(18*8) = 232 2*32 = 64 (2n) At 23*2 = 46 (2n) İnsan ve Kurt Bağrı Bitkisi, Moli Balığı
    140+60 (2n) Keçi ve İnek+8 (2n) Sirke Sineği = 208 20*8 = 160 1*60 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    140+2 (2n) Solucan+64 (2n) At = 206 20*6 = 120 1*20 = 20 (2n) Mısır
    140+78 (2n) Köpek = 218 21*8 = 168 1*6*8 = 48 (2n) Erik ve Patates
    16*8 = 128 (1*28)+(12*8) = 124 1*24 = 24 (2n) Domates
    140+94 (2n) Deniz Yıldızı = 234 2*34 = 68 6*8 = 48 (2n) Erik ve Patates
    (2*34)+(23*4) = 160 1*60 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    140+216 (2n) At Kuyruğu = 356 3*56 = 168 1*6*8 = 48 (2n) Erik ve Patates
    35*6 = 210 2*10 = 20 (2n) Mısır
    (3*56)+(35*6) = 378 37*8 = 296 2*96 = 192 19*2 = 38 (2n) Kedi
    29*6 = 174 17*4 = 68 6*8 = 48 (2n) Erik ve Patates
    (2*96)+(29*6) = 366 36*6 = 216 (2n) At Kuyruğu
    (3*66)+(36*6) = 414 41*4 = 164 1*6*4 = 24 (2n) Domates
    1*64 = 64 (2n) At
    140+(2n) Solucan+500 (2n) Eğrelti Otu = 642 64*2 = 128
    (1*28)+(12*8) = 124 1*24 = 24 (2n) Domates
    1*40 = 40 40+2 (2n) Solucan = 42 (2n) Maymun ve Buğday
    40+8 (2n) Sirke Sineği = 48 (2n) Erik ve Patates
    40+12 (2n) Sinek ve Pirinç+16 (2n) Soğan ve Güvercin = 68 6*8 = 48 (2n) Erik ve Patates
    40+20 (2n) Mısır = 60 (2n) Keçi ve İnek
    40+24 (2n) Domates = 64 (2n) At
    40+34 (2n) Ayçiçeği+2 (2n) Solucan = 76 7*6 = (2n) Maymun ve Buğday
    40+38 (2n) Kedi = 78 (2n) Köpek
    40+42 (2n) Maymun ve Buğday = 82 8*2 = 16 (2n) Soğan ve Güvercin
    40+46 (2n) İnsan ve Kurt Bağrı Bitkisi, Moli Balığı = 86 8*6 = 48 Erik ve Patates
    40+48 (2n) Erik ve Patates = 88 8*8 = 64 (2n) At
    40+60 (2n) Keçi ve İnek+2 (2n) Solucan = 102 10*2 = 20 (2n) Mısır
    40+64 (2n) At+2 (2n) Solucan = 106 10*6 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    40+78 (2n) Köpek = 118
    (1*18)+(11*8) = 106 10*6 = 60 (2n) Keçi ve İnek
    40+94 (2n) Deniz Yıldızı = 134 1*34 = 34 (2n) Ayçiçeği
    40+216 (2n) At Kuyruğu = 256 2*56 = 112 1*12 = 12 (2n) Sinek ve Pirinç
    (2*56)+(25*6) = 262 2*62 = 124 1*24 = 24 (2n) Domates
    (2*62 )+(26*2 ) = 1*7*6 = 42 (2n) Maymun ve Buğday
    17*6 = 102 10*2 = 20 (2n) Mısır
    (1*76)+(17*6) = 178 1*78 = 78 (2n) Köpek
    40+500 (2n) Eğrelti Otu+2 (2n) Solucan = 542 5*42 = 210 2*10 = 20 (2n) Mısır
    52*8 = 416 4*16 = 64 (2n) At
    41*6 = 246 24*6 = 144 1*4*4 = (2n) Soğan ve Güvercin
    (2*46)+(24*6) = 236 23*6 = 138 1*38 = 38 (2n) Kedi
    (2*36)+(23*6) = 210 2*10 = 20 (2n) Mısır
    (1*38)+(13*8) = 142 1*42 = 42 (2n) Maymun ve Buğday
    (1*42)+(14*2) = 70 (2n) Deve
    (5*28)+(52*8) = 556 5*56 = 280 2*80 = 160 1*60 = 60 (2n) Keçi ve İnek

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*